Życiorys naukowo-duszpasterski ks. bpa prof. dra hab. Ignacego Deca

Ks. Ignacy Dec urodził się 27 lipca 1944 r. w Hucisku koło Leżajska, w dawnym województwie rzeszowskim, obecnie podkarpackim. Rodzice: Wojciech i Aniela z d. Siuzdak prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne i wydali na świat ośmioro dzieci (sześć córek i dwóch synów). Dwie córki wstąpiły do Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi (prowincja warszawska). Do szkoły podstawowej uczęszczał w Hucisku (1951-1956) oraz w Woli Zarczyckiej (1956-1958); do szkoły średniej - do Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku (1958-1962). Maturę złożył w 1962 roku. Studia filozoficzno-teologiczne odbył w Arcybiskupim Wyższym Seminarium Duchownym i na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu (1962-1969). W latach 1963-1965 odbył, jako kleryk, zasadniczą służbę wojskową w Siódmym Kołobrzeskim Pułku Piechoty Zmechanizowanej w Lublinie. Święcenia kapłańskie przyjął 21 czerwca 1969 r. w Archikatedrze Wrocławskiej z rąk ks. arcybiskupa Bolesława Kominka, metropolity wrocławskiego, późniejszego kardynała.

Po święceniach kapłańskich pracował przez rok jako wikariusz w parafii p.w. św. Jakuba i Krzysztofa we Wrocławiu- Psie Pole, gdzie proboszczem był ks. Marian Staneta.

W roku 1971 uzyskał magisterium oraz licencjat z teologii na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu. Temat pracy magisterskiej i licencjackiej brzmiał: „Duszpasterstwo w Archiprezbiteracie Źorskim w XVII wieku w świetle wizytacji biskupich". Promotorem pracy był bp prof. dr hab. Wincenty Urban, recenzentem ks. dr Józef Swastek, zastępca profesora. Studia specjalistyczne (magistersko-doktoranckie) odbył na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie (1970-1976 - specjalizacja - filozofia teoretyczna). W r. 1973  uzyskał magisterium filozofii chrześcijańskiej na postawie pracy: „Gabriela Marcela teoria miłości", napisanej pod kierunkiem wybitnego polskiego tomisty, współtwórcy Lubelskiej Szkoły Filozofii Klasycznej -  o.  prof. dra hab. Mieczysława Alberta Krąpca. Recenzentem pracy była s. doc. dr hab. Zofia Józefa Zdybicka. W roku 1976 uzyskał stopień doktora filozofii na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej KUL na podstawie rozprawy: „Tomaszowa a Marcelowa teoria człowieka", napisanej także pod kierunkiem o. prof. dra hab. Mieczysława Alberta Krąpca. Recenzentami pracy byli:  o. doc. dr hab. Edmund Morawiec (ATK) i s. doc. dr hab. Zofia J. Zdybicka (KUL). Nauczyciele filozofii: o. prof. dr hab. Mieczysław Albert Krąpiec, prof. dr hab. Stefan Świeżawski, ks. kard. Karol Wojtyła, ks. prof. dr Stanisław Kamiński, ks. prof. dr hab. Marian Kurdziałek, ks. prof. dr hab. Antoni B. Stępień, ks. prof. dr hab. Tadeusz Styczeń, ks. prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk, s. prof. dr hab. Zofia J. Zdybicka. Nauczyciele logiki: ks. prof. dr  Stanisław Kamiński, prof. dr hab. Ludwik Borkowski, dr Janusz Onyszkiewicz, ks. dr Stanisław  Majdański. Odbył także studia specjalistyczne (magistersko-doktoranckie) na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie (1973-1976) - specjalizacja - teologia fundamentalna. W roku 1975 uzyskał magisterium teologii fundamentalnej na Wydziale Teologicznym KUL, na podstawie pracy: „Komunia "ja" - "ty" w ujęciu Gabriela Marcela", napisanej pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Czesława Bartnika. Recenzentem pracy był ks. doc. dr hab. Walerian Słomka.

Po studiach specjalistycznych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, uwieńczonych stopniem doktora filozofii chrześcijańskiej, został mianowany wikariuszem w parafii p.w. św. Rodziny we Wrocławiu, gdzie proboszczem był ks. prof. dr hab.  Eugeniusz Tomaszewski i równocześnie podjął zajęcia dydaktyczne w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym i w Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. Po śmierci ks. E. Tomaszewskiego, przez 4 miesiące pełnił obowiązki proboszcza (VIII-XI 1978) w tejże parafii.  Wikariat w parafii p.w. św. Rodziny trwał 3 lata (1976-1979).

W roku akademickim 1979-1980  pogłębiał swoje studia filozoficzne, przebywając na stypendium naukowym na Katolickim Uniwersytecie w Louvain-la-Neuve w Belgii (Instytut Filozofii) oraz na Fakultecie Teologicznym w Paderborn w Niemczech (specjalizacja filozoficzna). W Louvain-la-Neuve uczęszczał na wykłady wybitnego tomisty  G. van Rieta oraz ks. prof. Leonarda, obecnego prymasa Belgii. Po powrocie z zagranicy powrócił  w większym zakresie do zajęć dydaktycznych w PWT i MWSD we Wrocławiu i rozpoczął przygotowania do habilitacji. W roku 1991 habilitował się na podstawie dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej pt: „Transcendencja bytu ludzkiego w ujęciu twórców Szkoły Lubelskiej"  na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie.  (Kolokwium habilitacyjne odbyło się 13 czerwca 1991 r.). Recenzentami dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej byli: ks. prof. dr hab. Bronisław Dembowski (ATK), ks. prof. dr hab. Ludwik Wciórka (PWT - Poznań) i s. prof. dr hab. Zofia J. Zdybicka (KUL). Uchwała Rady Wydziału Filozofii KUL w tej sprawie została zatwierdzona przez Centralną Komisję do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych 24 lutego 1992 roku. W roku 1976 został mianowany adiunktem przy katedrze antropologii filozoficznej na Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu. Od tego też roku prowadzi zajęcia naukowo-dydaktyczne na Papieskim Fakultecie Teologicznym i w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu. Aktualnie jest kierownikiem katedry antropologii filozoficznej i etyki oraz dyrektorem Instytutu Filozofii Chrześcijańskiej w Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. 17 grudnia 1991 roku został mianowany docentem a w 25 września 1993 roku - profesorem nadzwyczajnym (według norm obowiązujących w uczelniach papieskich), na podstawie uchwały Rady Wydziału (Senatu) PFT z dnia 18 maja 1993 roku. W wyniku regulacji prawnych, dotyczących wydziałów papieskich, nominacja ta  została uznana przez Centralną Komisję do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych dnia 25 stycznia 1999 roku jako tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. Recenzentami dorobku naukowego do tytułu naukowego profesora byli: ks. prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk (KUL), prof. dr hab. Mieczysław Gogacz (ATK) i ks. prof. dr hab. Ludwik Wciórka (PWT - Poznań). W roku 2001 został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego w PWT we Wrocławiu. Recenzentami dorobku naukowego na stanowisko profesora zwyczajnego  byli: prof. dr hab. Mieczysław Gogacz (UKSW) i ks. prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk (KUL). W latach 1982-1995 pełnił funkcje wychowawcze w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu: 1982-1984 - jako prefekt; 1984-1988 - jako wicerektor; 1988-1995 jako rektor tegoż Seminarium.  W latach 1984-1987 był członkiem (sekretarzem)  VI Przygotowawczej Komisji II Polskiego Synodu Plenarnego. Był także przewodniczącym Komisji Kształcenia Teologicznego Synodu Archidiecezji Wrocławskiej (1985-1991). W latach 1992- 2004 był rektorem Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu i członkiem Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola. Od roku 1993 był członkiem Wrocławskiej Rady Nauki. W latach 1989-1996 był członkiem Komisji Episkopatu do Spraw Seminariów Duchownych, zaś w latach 1995-1996 także członkiem Komisji Episkopatu do Spraw Nauki Katolickiej. W roku 1996, po reorganizacji komisji Episkopatu, został powołany na konsultora Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski. Jest założycielem i był redaktorem naczelnym w latach 1993-2004, półrocznika: „Wrocławski Przegląd Teologiczny" (Lista „B” KBN) oraz rocznika: „Biuletyn Papieskiego Fakultetu Teologicznego we Wrocławiu". Ponadto powołał do życia dwa czasopisma uczelniane: 1993 - „Vox nostra”- Pismo Alumnów Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego – miesięcznik) i „Nasz Fakultet” – 1996 – Pismo Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu - kwartalnik). Był członkiem kolegium redakcyjnego rocznika "Colloqium Salutis - Wrocławskie Studia Teologiczne".   Jest członkiem Wrocławskiego Towarzystwa Teologicznego przy  Papieskim Fakultecie Teologicznym we Wrocławiu. W latach 1992-2004 pełnił obowiązki prezesa tegoż Towarzystwa. Od roku 2001 jest członkiem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk (kadencja 2003-2006). Wygłaszał wykłady gościnne na Uniwersytecie Jana Gutenberga w Mainz i na Wydziale Teologicznym w Paderborn w Niemczech (1985, 1990). Brał czynny udział w sympozjach międzynarodowych i krajowych. Reprezentował Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu na konferencjach COCTI (Conference of Catholic Theological Institutions), do której PWT należał:  europejskich (Lucerna: 20-23 IV 1995 oraz Malta: 14-18 IV 1998) i światowych  (Sherbroocke- Kanada: 01-06  VIII 1996) oraz na spotkaniu Konferencji Rektorów Uniwersytetów Katolickich Europy – Federations des Universites Catholiques Europeennes – FUCE) w Krakowie (16-19 IV 1997) a także na V Światowym Kongresie Filozofii Chrześcijańskiej (KUL – 20-25 VIII 1996). Jest autorem ponad 3000 publikacji z zakresu filozofii, teologii, życia uczelnianego, religijnego,  w tym 49 książek. Jest redaktorem naukowym 31 pozycji książkowych. W latach 1992-2005 był redaktorem serii wydawniczej „Rozprawy naukowe", wydawanej przez Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu (pod jego kierunkiem ukazało się w tej serii 55 pozycji) oraz serii „Sympozja i sesje naukowe" (11 pozycji). Kierunki zainteresowań to: filozofia chrześcijańska (tomizm, egzystencjalizm chrześcijański), antropologia filozoficzna (klasyczna i współczesna), historia filozofii nowożytnej (problem transcendencji człowieka w przyrodzie - teoria poznania, miłości, wolności, kultury). Jest promotorem sześciu doktoratów honoris causa (kard. Henryk Gulbinowicz - 2 II 1995; kard. Joseph Ratzinger - 27 X 2000; prof.  dr hab. Jan Kmita – 15 V 2002; kard. Angelo Sodano – 9 X 2002; prof. dr hab. Franciszek Ziejka  - 7 X 2003; ks. arcybiskup Marian Gołębiewski – 13 XI 2008). Do 30 listopada 2013 r.  wypromował  21 doktorów (PWT – Wrocław 20; KUL -1), 36 licencjatów (rzymskich -PWT) oraz  223 magistrów (PWT – Wrocław - 216;  Uniwersytet Wrocławski - 7). Wystąpił jako recenzent w 6. przewodach habilitacyjnych (KUL, PAT, UKSW, PWT - Wrocław) i 43. doktorskich (KUL, Uniwersytet Wrocławski, UKSW, UWM; PWT - Wrocław). Napisał 6 recenzji do tytułu naukowego profesora (PAT, KUL, UMK; PWT – Wrocław. WTUŚ) i kilka na stanowisko profesora. Jako rektor PWT we Wrocławiu, prowadził w PWT  we Wrocławiu 28 kolokwiów habilitacyjnych, 79 publicznych obron rozpraw doktorskich. Przewodniczył 154 egzaminom  licencjackim i 1642 magisterskim. W latach 1992-2004  przewodniczył posiedzeniom Rady Wydziału (Senatu) Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Jako rektor PWT, od roku 1992, brał udział w comiesięcznych posiedzeniach Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola. W latach 2001-2004 był członkiem KRASP (Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich) i brał udział w plenarnych zebraniach tejże Konferencji.

W pionie naukowym został odznaczony następującymi medalami: Uniwersytetu Opolskiego (1996), Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (2000 – medal 50-lecia Akademii Medycznej); Akademii Rolniczej we Wrocławiu (2001 - medal 50-lecia Akademii Rolniczej), Uniwersytetu Wrocławskiego (2003 – medal jubileuszowy 300-lecia Uniwersytetu Wrocławskiego); Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Dnia 15 listopada 2004 roku otrzymał Nagrodę Kolegium Rektorów Uczelni Wrocławia i Opola za integrację środowiska naukowego we Wrocławiu. Dnia 28 czerwca 2007 r. otrzymał „Medal Komisji Edukacji Narodowej” za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania (wręczenie medalu odbyło się w Zamku Książ 12 października 2007 r.) W październiku 2011 r. z rąk biskupa polowego Józefa Guzdka otrzymał medal bł.  Jerzego Popiełuszki, za dwuletnią, klerycką służbę wojskową (1963-1965). Ponadto otrzymał Złotą Odznakę za zasługi dla Związku Sybiraków (24 IX 2013) oraz medal Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich (26 IX 2013)

Jest honorowym obywatelem miast: Leżajsk (Uchwała - 2 VI 2005; nadanie - 24 VI 2005), Polanica Zdrój (Uchwała -30 III 2006; nadanie - 21 V 2006), Dzierżoniów (Uchwała – 26 V 2008; nadanie – 31 V 2008), Wałbrzych (Uchwała – 27 III 2009; nadanie - 3 V 2009); Świdnica (Uchwała – 2009; nadanie -  2009), Bardo (Uchwała -  2010; nadanie 05 VII 2010), Kłodzko (Uchwała - 24 VI 2010; nadanie - 13 VIII 2010); Bystrzyca Kłodzka (Uchwała – 2013; nadanie – 08 IX 2013). Odznaczony doroczną nagrodą Starosty Kłodzkiego - „Różą Kłodzką” oraz  tytułem „Civis Terrae Glacensis” (Obywatel Ziemi Kłodzkiej) - 29 I 2010 r.; Odznaczony Krzyżem Obrońcy Kresów Wschodnich (6 V 2010) oraz tytułem „Przyjaciel Gminy Udanin” (16 XII 2013) .

W pionie kościelnym – od roku 1988 był kapelanem (prałatem)Ojca św.; od roku 1992 - kanonikiem gremialnym Wrocławskiej Kapituły Katedralnej  oraz od roku 1999 -protonotariuszem apostolskim (infułatem). Był także ojcem duchownym kapłanów Archidiecezji Wrocławskiej, członkiem Rady Kapłańskiej  Archidiecezji Wrocławskiej i członkiem Kolegium Konsultorów przy Metropolicie Wrocławskim. Jako kapłan wygłosił  112 serii rekolekcji, w tym kilkanaście do kapłanów. 24 lutego 2004 r. został mianowany przez Ojca Świętego Jana Pawła II pierwszym biskupem diecezji świdnickiej. Święcenia biskupie przyjął 25 marca 2004 roku w katedrze świdnickiej. Głównym konsekratorem był ks. kard. Henryk Gulbinowicz, arcybiskup metropolita wrocławski; współkonsekratorami byli: ks. bp Tadeusz Rybak, biskup legnicki i ks. bp Józef Pazdur, biskup pomocniczy archidiecezji wrocławskiej. Homilię wygłosił ks. abp Józef Kowalczyk, Nuncjusz Apostolski w Polsce. W tym też dniu  jako biskup diecezjalny odbył ingres do katedry świdnickiej. Jako hasło swojego biskupiego posługiwania obrał słowa: „Misericordia et Veritas” - „Miłosierdzie i Prawda”

W Konferencji Episkopatu Polski, od roku 2006 jest członkiem Rady Naukowej KEP oraz członkiem Komisji Duchowieństwa KEP, zaś od roku 2013 jest przewodniczącym Rady KEP ds. Apostolstwa Świeckich..

Jako pierwszy biskup świdnicki powołał niezbędne, przepisane Kodeksem Prawa Kanonicznego,  struktury organizacyjne diecezji świdnickiej: Kurię Biskupią (26 III 2004), Wyższe Seminarium Duchowne (8 V 2004), Caritas Diecezji Świdnickiej (8 V 2004), Radę Kapłańską (8 IX 2004), Towarzystwo Przyjaciół Wyższego Seminarium Duchownego ( 8 IX 2004), Radę Duszpasterską (16 X 2004), Radę Konsultorów (18 XI 2004), Akcje Katolicką (21 XI 2004), Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży (21 XI 2004), Stowarzyszenie Rodzin Katolickich (17 XII 2004), Radę Ekonomiczną (14 II 2005), Kapitułę Katedralną (8 V 2005), Dom Księży Emerytów (8 V 2005), Archiwum Diecezjalne (28 II 2008), Muzeum Diecezjalne (28 II 2008); Diecezjalne Studium Organistowskie oraz  Diecezjalne Studium Życia Rodzinnego  ( 2009), Kapitułę Kolegiacką Matki Bożej Bolesnej i Świętych Aniołów Stróżów w Wałbrzychu (03 V 2010),Dom Księży Emerytów Diecezji Świdnickiej im. św. Józefa w Świdnicy z siedzibą w Świdnicy przy ul. Kotlarskiej 17. Dokonał kapitalnego remontu części gmachu b. Kolegium Jezuickiego, przy pl. Jana Pawła II w Świdnicy, gdzie w roku 2005 została ulokowana Świdnicka Kuria Biskupia oraz mieszkanie biskupa świdnickiego. Przeprowadził kapitalny remont budynków poszpitalnych przy pl. Wojska Polskiego 2, gdzie od października 2008 zamieszkali wszyscy alumni WSD diecezji świdnickiej. Poświęcenia wyremontowanego i rozbudowanego gmachu dokonał ks. kard. Zenon Grocholewski, prefekt Kongregacji Edukacji Katolickiej, dnia 26 listopada 2010 r. W jednym z wyremontowanych budynków mieszka biskup pomocniczy diecezji świdnickiej.

W dziedzinie duszpasterskiej, w roku 2005 zorganizował i przeprowadził I Diecezjalny Kongres Eucharystyczny, zaś w latach 2007 – 2010)  - peregrynację obrazu Jezusa Miłosiernego (peregrynacja trwała od 15 kwietnia 2007 roku do 10 kwietnia 2010 r.).  W ciągu pierwszych pięciu lat przeprowadził wizytację kanoniczną we wszystkich parafiach diecezji, utworzył 3 nowe dekanaty i  powołał do istnienia 9 nowych parafii.

W diecezji powołał Wydawnictwo Diecezjalne oraz następujące periodyki: „Świdnickie Studia Teologiczne” (rocznik, ukazuje się od roku 2004); „Świdnickie Wiadomości Kościelne” – od roku 2004  (kwartalnik); „Nasze Seminarium”.

Dnia 8 grudnia 2013 został przyjęty na Jasnej Górze do Konfraternii Zakonu Paulinów.

 

+ Ignacy Dec

Biskup Świdnicki

Wrocław, dnia 1 grudnia 2013 r.

­